Jongeren zitten in een kring op een geblokte marmervloer tijdens een politiek debat in een burgerzaal.

Fragment uit het politieke debat over systeemverandering in de film Youth City Hall. Beeld: Ramaz Melashvilli

Hoofdartikel koffiepauze-versie

editie 5·zomer 2026

Terug naar vorming

Waarom burgerschap de hele school nodig heeft — en de levensbeschouwelijke vakken in het bijzonder

In zijn artikel De bijdrage van confessioneel godsdienstonderwijs aan een pluralistische samenleving stelt prof. theologie D. Pollefeyt[1] dat burgerschapseducatie nood heeft aan confessioneel godsdienstonderwijs om de crisis waarin de democratie zich bevindt te helpen oplossen, en dat zijn hermeneutisch-communicatief model daaraan kan tegemoetkomen.

Zijn artikel moet gelezen worden tegen de achtergrond van het plan van de Vlaamse regering om het levensbeschouwelijk onderwijs te herorganiseren en daarmee een besparing te realiseren. (Ibid., p.332) Het systeem waarbij ouders in het officieel onderwijs een keuze maken tussen twee uur onderricht in en door een van de erkende levensbeschouwingen zou eerst worden vervangen door een enkel vak interlevensbeschouwelijke dialoog.[2] Een van de drie regeringspartijen ziet dat als een algemeen vak burgerschap met daarin aandacht voor ethiek en lessen over levensbeschouwing, maar niet langer ingevuld en gegeven door de erkende levensbeschouwingen. Het plan bleek echter ongrondwettelijk te zijn.[3] De regering wou het grootste deel van de voorziene besparing dan maar realiseren door het verminderen van de uren levensbeschouwing. Maar ook dat botste op verzet en bleek niet te verenigen met de grondwet en de EVRM. De plannen werden afgevoerd, maar de roep om een alternatief algemeen vak 'burgerschap' in te voeren verstomde daarmee niet.[4] Pollefeyt wil in zijn artikel laten zien dat een dergelijk vak ernstige gebreken heeft die confessioneel godsdienstonderwijs niet heeft.


  1. Pollefeyt, D., 2024, De bijdrage van confessioneel godsdienstonderwijs aan een pluralistische samenleving, in Tijdschrift voor onderwijsrecht en onderwijsbeleid 2024-25/5. ↩︎

  2. Vlaams regeerakkoord, 2024. ↩︎

  3. Art. 24 van de Belgische Grondwet garandeert dat ouders in het officieel onderwijs de keuze kunnen maken tussen onderricht in een van de zeven erkende levensbeschouwingen. In het vrije onderwijs, waarvan het katholieke net in Vlaanderen zowat 65% van de leerlingen telt, wordt enkel (door de staat gefinancierd) rooms-katholieke godsdienst gegeven. ↩︎

  4. Over deze maatregelen, zie het opiniestuk van Sammy Roelant in dit nummer van Spirit. ↩︎

In dit artikel geven we eerst de argumentatie van Pollefeyt weer en erkennen we dat

Dit bericht is alleen voor betalende abonnees

Abonneer om verder te lezen

Mark Saey

Filosoof en lector. Hij gaf mee vorm aan de Vlaamse leerplannen voor actief burgerschap, NCZ en ILD, en ontwikkelde — voortbouwend op zijn boek Jongeren worden wereldburgers — het vakoverschrijdende WELT-programma voor wereldburgerschap.

terug naar editie 5

Spirit, tijdschrift voor burgerschap en levensbeschouwing.