Close-up van leerlingen die aandachtig luisteren tijdens een debat in een burgerzaal.

Fragment uit de film Youth City Hall, waarin leerlingen politiek bewust worden. Beeld: Ramaz Melashvilli

Hoofdartikel koffiepauze-versie

editie 5·zomer 2026

Moet levensbeschouwing worden vervangen door burgerschap?

Het politieke getouwtrek rond de levensbeschouwelijke vakken zal de roep om een algemeen vak ‘burgerschap’ als alternatief niet doen verstommen. Maar wie meent dat dit de keuze is, mist wat een wankele democratie vandaag van scholen vraagt.

De discussie die maar niet wil weggaan

De Vlaamse regering wilde de twee uur levensbeschouwing in het officiële onderwijs vervangen door één vak interlevensbeschouwelijke dialoog. Dat plan bleek echter ongrondwettelijk.[1] Daarna probeerde ze de beoogde besparing door te voeren op een manier die nog steeds massaal jobverlies, onwerkbare klasgroepen en extra organisatorische moeilijkheden zou veroorzaken, waardoor de levensbeschouwelijke vakken de facto zouden worden uitgehold. Ook die piste botste op de grondwet en de EVRM. Maar de vraag of er nog plaats is voor de levensbeschouwelijke vakken op school is daarmee niet weg. Integendeel, ze staat opnieuw op scherp.


  1. terzijde: Ouders hebben in België het grondwettelijke recht om in het officiële onderwijs een keuze te maken voor hun kind tussen onderricht in één van de erkende levensbeschouwingen. In het vrije onderwijs (voornamelijk het katholieke onderwijs, dat 65% van de leerlingen telt) is er maar één levensbeschouwelijk vak, rooms-katholieke godsdienst. ↩︎

Achter die discussie zit een dieper probleem. Slagen onze scholen erin om jongeren te vormen tot mensen die met deze tijden raad weten? En zou de vervanging van de

Dit bericht is alleen voor betalende abonnees

Abonneer om verder te lezen

Mark Saey

Filosoof en lector. Hij gaf mee vorm aan de Vlaamse leerplannen voor actief burgerschap, NCZ en ILD, en ontwikkelde — voortbouwend op zijn boek Jongeren worden wereldburgers — het vakoverschrijdende WELT-programma voor wereldburgerschap.

terug naar editie 5

Spirit, tijdschrift voor burgerschap en levensbeschouwing.